Είμαστε έντιμοι ;

Είναι κοινή εμπειρία πως μια   ανθρώπινη σχέση δεν μπορεί να ταξιδέψει μέσα στην ζωή χωρίς , χωρίς σύγκρουση. Είναι επίσης  πιθανόν να αντιμετωπίσει  τα απρόοπτα του ‘πεπρωμένου’. Αυτά τα απρόοπτα που διαταράσσουν ισορροπίες, τελετουργικά και προσδοκίες. Που συνεπάγονται ματαίωση και θυμό για να καταλήξουν πολύ συχνά στην  σύγκρουση.   Προφανώς δεν είμαστε άγγελοι και δεν μπορούμε να έχουμε   αγγελική σχέση. Βρισκόμαστε κοντά, μαζί, γινόμαστε οικογένεια, η φίλοι γιατί αυτό εξυπηρετεί κάποιες ανάγκες μας. Η συναλλακτική σχέση σε κάθε της έκφραση, πρέπει να είναι αμοιβαία ανταποδοτική. Διαφορετικά ξεσπά η σύγκρουση. Κατά συνέπεια η εντιμότητα –γιατί την αποφυγή κάθε αδικίας-είναι αναγκαία προϋπόθεση . Όμως ο προσδιορισμός της εντιμότητας σε κάθε πτυχή της διαπροσωπικής σχέσης είναι ανέφικτος. Κυρίως εξ αιτίας του υποκειμενισμού.    

Ωστόσο υπάρχει τρόπος να διακριθεί από το αποτέλεσμα. Από την αρμονία της σχέσης. Η να εκτιμηθεί από τα αντίθετα της. Δεν είναι απαραίτητα να   εκτιμηθεί με κριτήρια αθωότητας. Τα  κριτήρια ενοχής συχνά είναι πιο αξιόπιστα.. Η  εντιμότατα είναι αρετή και η  ποιότητα της είναι λογικό να προσεγγίζεται κατά αρχήν από αυτό που δεν είναι, από  αντίθετες έννοιες.
Τα αντίθετα του έντιμου ανθρώπου  είναι τα: ανέντιμος άτιμος, φαύλος, ανήθικος. Πως ορίζονται όμως, όλα αυτά τα επίθετα μιας 'μη  αρετής ' , που το αντίθετο της είνα η εντιμότητα. Πως ορίζεται η εντμότητα; Και κυρίως πως αυτή  διαφοροποιείται  , κάτω από την ιδιαιτερότητα της μοναδικής για κάθε περίπτωση  διαπροσωπικής σχέσης;

Αγάπη

Η αγάπη βέβαια είναι συναίσθημα. Εύκολα το επικαλούμαστε αλλά είναι πολύ αμφίβολο αν γνωρίζουμε τι ακριβώς εννοούμε με το ρήμα ‘αγαπώ’. Είναι αμφίβολο το πόσο καταλαβαίνουμε   πως να αγαπάμε,  γιατί αγαπάμε τι αγαπάμε,. Αν πραγματικά  αγαπάμε τον άλλον για τον άλλο, η τον άλλο για εμάς. Σαν βιωματική εμπειρία και συμπεριφορά, είναι γνωστό ότι εκφράζεται  με απερίγραπτη πολυμορφία. Είναι λογικό. Αποτελεί ψυχολογική λειτουργία, μοναδική για κάθε άνθρωπο. Κάθε άνθρωπος ‘αγαπά’ με τον δικό του ιδιαίτερο τρόπο ακόμα και μέσα σε σχετικά όμοιες καταστάσεις. Εννοιολογικά  η λέξη είναι ιδιαίτερα πολυσήμαντη. Έτσι η αγάπη δεν  μπορεί να ούτε να ορισθεί ούτε να  μετρηθεί. Για την αγάπη δεν υπάρχουν  ψυχομετρικές δοκιμασίες  για να εκτιμηθεί ποσοτικά η ποιοτικά.   Αυτή την δυσκολία ορισμού υπαινίσσεται με χιουμοριστικό τρόπο ο Charles Pepin στο βιβλίο του ‘Φιλόσοφοι στο ντιβάνι’. Αναφέρεται στην Θεϊκή εντολή από την Πεντάτευχο: ‘ αγάπα τον πλησίον σου ως εαυτόν’. Την χαρακτηρίζει μη ηθική επειδή στηρίζεται στην ταυτότητα. Δεν έχει άδικο. Αν δεν αγαπάμε τον εαυτό μας, πώς να αγαπήσουμε τον πλησίον μας; Για αυτό λοιπόν η εντολή θα έπρεπε να είχε διατυπωθεί με δύο τουλάχιστον διαφορετικούς τρόπους οπως. α) εάν αγαπάς τον εαυτό σου, αγάπα τον πλησίον σου κατά τον ίδιο τρόπο, η β) να αγαπάς τον πλησίον όπως εκείνος αγαπά τον εαυτό του. Και στις δύο βέβαια περιπτώσεις μπαίνει το ‘πρέπει’ χωρίς να περιγράφεται το τι συνθέτει    την αγάπη

Καρκίνος, η αγωνία των εξετάσεων.

Είναι γνωστό ότι ο καρκίνος στις πιο πολλές περιπτώσεις είναι μια αρρώστια δυσθεράπευτη αν όχι εντελώς αθεράπευτη, επικίνδυνη για την ζωή και σίγουρα ανελέητη για την ποιότητα της, τόσο  σαν αρρώστια  όσο  και σαν θεραπεία. Κυρίως όμως είναι απρόβλεπτη. Αυτός είναι άλλωστε και ο λόγος που ο γιατρός συνιστά  συχνό εργαστηριακό έλεγχο,- σε τακτά χρονικά διαστήματα- ανάλογα με την περίπτωση. Άλλοτε ανά 3μηνο, άλλοτε ανά 6μηνο και στις καλλίτερες περιπτώσεις ανά έτος. Το  χρονικό διάστημα που θεωρείται πιο  κρίσιμο  για υποτροπή είναι τα πέντε χρόνια. Είναι λογικό λοιπόν η αίσθηση της προοπτικής στο αύριο, η έννοια του μέλλοντος να αλλάζει στον καρκινοπαθή. Για αυτόν δεν ισχύει πια το αόριστο ‘ δεν ξέρουμε τι μας ξημερώνει το αύριο’. Το αύριο έχει πάρει ένα συγκεκριμένο απειλητικό όνομα ‘ φόβο υποτροπής του καρκίνου’ .  Κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει το εφιαλτικό  αυτό ενδεχόμενο. Η αισιοδοξία δεν μπορεί να ακυρώσει τον φόβο. Και ο μηχανισμός της άρνησης, είναι άρνηση της πραγματικότητας, δεν βοηθά. Αντίθετα  μπορεί να οδηγήσει τον ασθενή σε φτωχή συμμόρφωση και εγκατάλειψη κάθε διαδικασίας που απαιτεί η παρακολούθηση του καρκίνου . Δεν θα έκανε τις εξετάσεις, αφού δεν θα αναγνώριζε τον κίνδυνο υποτροπής.

Αποφευκτική Προσωπικότητα

Στοιχεία αποφευκτικής προσωπικότητας,  υπάρχουν σε   πολλούς ανθρώπους.  Αν τα  στοιχεία αυτά  είναι αρκετά, τότε η  προσωπικότητας χαρακτηρίζεται αποφευκτική. Αν   είναι περισσότερα, τόσο πολλά ώστε να διαταράσσεται η λειτουργικότητα   του ατόμου, τότε ασφαλώς υπάρχει  ψυχιατρικό πρόβλημα, που αναγνωρίζεται σαν   Αποφευκτική διαταραχή της  Προσωπικότητας. Μια διάγνωση που πρέπει να υπακούει σε  συγκεκριμένα  διαγνωστικά κριτήρια  σύμφωνα με το διαγνωστικού συστήματος DSM-IV.

Για τα  αποφευκτικά στοιχεία καθώς και  την  προσωπικότητα-  χωρίς διαταραχή –οι  περισσότεροι  γνωρίζουμε πολλά και ας μη το συνειδητοποιούμαι. Συνιστούν  συμπεριφορές οικίες, που δηλώνονται  από το  ρήμα αποφεύγω. (απομακρύνομαι από κάποιον η κάτι, δεν πλησιάζω ,αρνιέμαι, αναβάλω,  διαφεύγω , ξεφεύγω)  και το συνώνυμο του, το φεύγω ( απομακρύνομαι γρήγορα , δραπετεύω,  αναχωρώ, αποχωρώ). 
Από τι όμως αποχωρεί ο άνθρωπος με την προσωπικότητα αυτή; Η απάντηση είναι από κάθε τι που τον φοβίζει. Και οι φόβοι του είναι πολλοί, συναρτημένοι πάντα με φτωχή αυτοεκτίμηση. Φόβοι κοινότυποι και ωστόσο ιδιαίτεροι και μοναδικοί, όπως ιδιαίτερος και μοναδικός είναι ο κάθε άνθρωπος.

Μεταστατικός καρκίνος. ‘Ζωή στου Διγενή τ’αλώνια.’

Στην φετινή  Αυγουστιάτική πανσέληνο, την δεύτερη  στην πορεία μου με τον μεταστατικός καρκίνος  άφησα τους συνειρμούς μου, να με ταξιδεύουν στο ‘ παντού’ της φαντασίας μου.
Από παιδί η Αυγουστιάτική πανσέληνος με μάγευε. Και αυτό δεν άλλαξε και ας την θαύμασα- όπως και την περσινή-    από την βεράντα του σπιτιού μου, στο έρημο -λόγω διακοπών-  προάστιο. Πήρα – και δεν ήταν λίγο-  όλο αυτό το παράξενο φως που έδινε καινούργια  ονειρικά σχήματα στον κήπο και έκανε τους  άδειους  δρόμους να μοιάζουν ασημένια ρυάκια. Καθώς οι πιο πολλοί άνθρωποι έλειπαν , η σιωπή  ζωντάνευε  παλιά παραμύθια για νεράιδες και αερικά.  
Η ζωή με τον μεταστατικό καρκίνο δεν είναι εύκολη. Ωστόσο πάντα υπάρχει η επιλογή, του πόσο πολύ η λίγο, αποφασίζει κανείς να κερδίζει και να αξιοποιεί   το κάθε μικρό η μεγάλο διάλειμμα , που η αρρώστια επιτρέπει.   
Ήμουν πολύ αδύναμη από μια πρόσφατή επιπλοκή, αλλά δεν πονούσα πουθενά. Έτσι μπορούσα να αφεθώ στην μαγεία του φεγγαριού, στα όνειρα και τους συμβολισμούς της ποίησης.  Σχεδόν όλοι οι γνωστοί ποιητές έχουν γράψει για την Σελήνη.  Ήταν     ‘ ευκαιρία’ να δω το ολόγιομο φεγγάρι   ‘ παρέα’ με τους ποιητές μας, μέσα από τη δική των ματιά. Όλοι  ξέρουμε πως το Φεγγάρι βρίσκεται πάντα  στους μύθους, στις παραδόσεις και τις δοξασίες κάθε  λαού. Σύμφωνα με την  μυθολογία η  Σελήνη ήταν η Εκάτη. Σύμβολο  λατρείας αλλά και τρόμου. Ίσως  κόρη του Δία και της Δήμητρας, η  της Ήρας και του Περσέα.Τόσο κοντά στην Μαγεία. Τόσο κοντά στην ζωή και στον έρωτα , αλλά επίσης στον θάνατο και την τρέλα. Αυγουστιάτικη πανσέληνος , άνθρωποι που σεληνιάζονται, άνθρωποι που χάνουν  τα λογικά  και την λαλιά τους.   
Δεν νομίζω πως ήταν άσχετο από  την κατάσταση της υγείας μου, που  διάλεξα    ‘την τρελή του φεγγαριού’ του Ν.Γκάτσου. Οι στίχοι είναι μελοποιημένοι από τον  Μάνο Χατζιδάκη. Η εκτέλεση  από την Φλέρυ Νταντωνάκη είναι μοναδική.

Σχιζοειδής Προσωπικότητας

Η Σχιζοειδής Προσωπικότητας είναι ο άνθρωπος ‘που δεν μας καταλαβαίνει’, είναι δίπλα μας και ‘είναι αλλού’. Δύσκολα εκφράζει τα συναισθήματα του  , ενώ εύκολα αντιλαμβάνεται τα συναισθήματα των άλλων και ας μη το δείχνει. Για αυτό θεωρείται αδιάφορος και σκληρός. Ωστόσο πολύ συχνά μπορεί να είναι χαρισματικός, γοητευτικός. Καλλιτέχνης, επιστήμονας, μυστικιστής η νυχτοφύλακας, πάντα όμως αναχωρητής. Διακρίνεται από μοναχικότητα, εσωστρέφεια, αποστασιοποίηση από κοσμικές εκδηλώσεις , ηλεγμένη συναισθηματική έκφραση και απαντητικότητα. Αν δεχθούμε την υπόθεση του W.Reich που υποστηρίζει ότι σφραγίδα για την προσωπικότητα του ανθρώπου είναι οι αμυντικοί μηχανισμοί του, τότε σφραγίδα για την σχιζοειδή προσωπικότητα είναι η απόσυρση.

Ο ‘μπάρμπας μου ο Παναής ’

Ο ‘μπάρμπας μου ο Παναής ’ είναι ένα εκπληκτικό άκουσμα φερμένο από τον Ελληνισμό της Μ. Ασίας της εποχής που προηγήθηκε τον ξεριζωμό. Το  video το έστειλε ένας φίλος χωρίς άλλες πληροφορίες. Με έβαλε σε πολλές σκέψεις .

http://youtu.be/wwu62cTckx0

Προφανώς η εποχή που ‘έζησε ο θείος Παναγής’, δεν περιορίζεται μόνο στην τραγική περίοδο του παντουρκισμού των Κεμαλιστών αλλά και νωρίτερα. Ο θρησκευτικός φανατισμός αλλά και η οικονομική διαφορά, -ίσως και πολύ άλλοι λόγοι πιο προσωπικοί- ωθούσαν του Τούρκους σε εγκληματικές πράξεις εναντίον των Ελλήνων. Οι Έλληνες της Μ. Ασίας , μέσα στην ανασφάλεια και τον κίνδυνο,‘ἐπρεπε’ να ‘φτιάξουν’ τον δικό τους ήρωα πατέρα……. για την ακρίβεια τον ‘μπάρμπα Παναή’.
Ένα άνδρα δυνατό και ωστόσο αδύναμο στα πάθη του, καλό και κακό, τιμωρό και διασώστη. Ικανό να κάνει ότι δεν μπορούσαν, η δεν επιτρεπόταν να κάνουν εκείνοι.Ας μη ξεχνάμε ότι ο ήρωας απεικονίζει την αμφισβήτηση των κοινωνικών συμβάσεων, την αποχώρηση από την νόρμα της ομάδας, την προσχώρηση σε ένα είδος κοινωνικής ‘ υπεροχής’. Ο ήρωας κινείται σε μία ‘δική του ηθική αυτονομία’ που επιτρέπει ‘Θεϊκές’ αρμοδιότητες, που συχνά ενσαρκώνουν τον Μανιχαϊσμό.